نظریهی دلبستگی که توسط جان بالبی پایهگذاری و با پژوهشهای مری اینسورث گسترش یافت، توضیح میدهد که نوع رابطهی ما با مراقبان دوران کودکی، الگوی اصلی روابط عاطفی ما در بزرگسالی را شکل میدهد.
چهار سبک اصلی دلبستگی عبارتاند از 👇
دلبستگی ایمن (Secure)
در بزرگسالی، این افراد احساس ارزشمندی و اعتماد به نفس دارند. به راحتی به دیگران نزدیک میشوند و از صمیمیت نمیترسند. میتوانند در رابطه تعهد داشته باشند و همزمان استقلال خود را حفظ کنند.
مثال: فردی با دلبستگی ایمن وقتی دچار اختلاف میشود، بهجای قهر یا عقبنشینی، گفتوگو میکند و دنبال حل مسئله است.
چالشها: ممکن است در مواجهه با افراد ناایمن، بیش از حد نقش حمایتگر بگیرند.
دلبستگی اجتنابی (Avoidant)
در بزرگسالی تمایل دارند احساسات خود را پنهان کنند و از وابستگی دوری مینمایند. معمولاً ظاهرشان مستقل و خونسرد است، اما در عمق وجودشان از صمیمیت و طرد شدن میترسند.
مثال: ممکن است وارد رابطه شوند اما وقتی احساس نزدیکی زیاد میکنند، فاصله بگیرند یا خود را با کار و مشغله سرگرم کنند.
چالشها: دشواری در ابراز هیجان و برقراری ارتباط عاطفی عمیق.
دلبستگی اضطرابی (Anxious)
در بزرگسالی به دنبال تأیید مداوم از طرف مقابلاند و ترس شدیدی از طرد شدن دارند. ممکن است بیش از حد تماس بگیرند، نگران تغییر رفتار شریکشان باشند یا احساس کنند همیشه «کمدوستداشتنیتر» هستند.
مثال: اگر پیامشان دیر جواب داده شود، فوراً نگران میشوند که شاید رابطه در خطر است.
چالشها: وابستگی زیاد، کنترلگری و اضطراب نسبت به رابطه.
دلبستگی دوسوگرا یا آشفته (Disorganized)
در بزرگسالی روابطی ناپایدار و پرنوسان دارند. هم به صمیمیت میل دارند و هم از آن میترسند. ممکن است در یک لحظه بسیار نزدیک و در لحظهی بعد سرد یا بیاعتماد شوند.
مثال: فردی که گاهی بسیار وابسته و نیازمند است و گاهی ناگهان از رابطه فاصله میگیرد یا احساس ترس و بیاعتمادی میکند.
چالشها: بیاعتمادی، ترس از نزدیکی و چرخهی سردی و وابستگی.
جمعبندی:
سبک دلبستگی نشان میدهد چگونه با صمیمیت، اعتماد و جدایی کنار میآییم. این سبکها در کودکی شکل میگیرند، اما در بزرگسالی میتوان با آگاهی و تجربهی روابط سالم، الگوهای جدیدی ساخت.
برای آگاهی از سبک دلبستگی خود، بهزودی میتوانید در همین وبسایت تست سبک دلبستگی را انجام دهید.
